Blog

Wist je dat je zelf wolken maken niet moeilijk is? In het echt worden wolken gemaakt als de zon het water van de zee verdampt. Dat kan je niet goed zien, omdat de verdampte waterdruppeltjes heel, heel, heel erg klein zijn. Daarom gaan we in dit proefje zelf wolken maken. Omdat te doen hebben we heet water, ijs en een spuitbus nodig. Ik weet zeker dat je je zal verbazen over het resultaat.

Nodig

• 1 leeg potje van 200 ml.
• 80 ml heet water (je mag het eerst koken)
• een spuitbus haarlak
• ijblokjes

Stappen
Zet het potje op tafel en giet er voorzichtig het hete water in. Als het net gekookt heeft, kan je ook aan een volwassene vragen om het uit te schenken.
Spuit nu snel met de spuitbus in het potje.

Pak de deksel en zet die ondersteboven op het potje. Leg de ijsblokjes er op. Door het opstaande randje kunnen ze er niet afvallen.

Al snel vormt zich een wolk in het potje. Als je klaar bent, haal je de deksel er af en stijgt de wolk op uit het potje in sliertjes waterdamp.

Vragen

1. Wat gebeurt er als je de deksel er op zet?
2. Waar denk je dat de spuitbus voor is?
3. Werkt dit proefje ook met koud water? Waarom wel of niet?

Meer weten?
Wil jij weten waar wolken vandaan komen en hoe dat gaat? Op SchoolTV staat een heel leuk filmpje waarin ze uitleggen hoe dat werkt. In wolken zit water. Maar op de ene plek regent het veel meer dan op de andere. Willem Wever ging naar het regenwoud en leerde daar waarom het er zoveel regent.

Vlinders tellen in de zomervakantie? Doe op 1 en 2 augustus mee met de Vlindertelling 2015 van De Vlinderstichting. Wist je dat er in elke tuin wel vlinders wonen. Hele grote kleurige, maar ook hele kleine grijze. Die kan je allemaal tellen. Omdat er in de zomer de meeste vlinders zijn, is dan het beste telmoment.

Nodig

• 1 zoekkaart
• 1 invulformulier
• 1 pen of potlood

Stappen

Loop als de zon lekker schijnt een rondje door de tuin of een park in de buurt. Meestal heb je aan 15 minuten wel genoeg. Zet bij elke vlinder op die ziet een streepje, Als je meer vlinders van dezelfde soort ziet, zet je meer streepjes.

Vragen

Vlinders tellen is leuk, maar je moet het nog wel even doorgeven. Dat kan op 2 manieren.

1. Ga naar www.vlindermee.nl en geef je telling daar door.
2. Maak gebruik van de vlindermee-app voor Iphone of voor Android.

Meer weten?
Wil je meer weten over de vlinders in Nederland? Kijk dan eens bij de Vlinderfans van Vlindernet. Zij weten heel veel over alle vlinders die in Nederland rondvliegen. Wil je weten welke vlinders er in je eigen buurt het meest gevonden worden? Kijk dan naar het resultaat van de Vlindertelling 2015.

Dit najaar doet Proefjes met Boefjes mee aan de Nationale Lichtmeting. De Nationale Lichtmeting is een proefje voor bovenbouwers en leerlingen van de middelbare school. We doen de Nationale Lichtmeting als onderdeel van het Internationale Jaar van het Licht 2015 (IYL2015). Voor de Nationale Lichtmeting maken we gebruik van martiaal van de  Stichting International Year of Light 2015 in NL. Wil je ook mee doen? Schijf je dan vanaf eind augustus in!

Waneer is het?

Tussen 26 oktober 2015 en 6 november 2015 meten de we samen, met zelfgebouwde spectroscoopjes, hoe duurzaam wij onze huiskamers verlichten. Met een spectroscoop kan je namelijk zien wat voor lamp er in een huis gebruikt wordt. Zo zie je dus of het een ledlamp, spaarlamp of gloeilamp is die brandt. Alle metingen samen komen daarna in een online Lichtkaart van Nederland.

Zelfbouwspectroscoopje

Voor het scholenexperiment is (online) lesmateriaal ontwikkeld dat te vinden is op. Als voorbereiding zullen scholieren zelf een spectroscoop bouwen. Dit kan met behulp van alledaagse middelen (een lege cd-recordable, een lege keukenrol en wat duct-tape) en wat knutselwerk.

Meer weten?

Wil je meer weten over het Internationale Jaar van het Licht 2015 kijk dan vooral op de website van de stichting. Er staat veel leuke informatie over licht. Wil je al eerder aan de slag? Dat kan ook. Je kan in verschillende musea terecht met vragen over licht.

Gasten Jocko Rensen, wethouder, en Dirk Everse, ‘proefjes met boefjes’.
Presentatie: Frans van Heerden en Martin Monkel.

Op een bloedhete woensdagavond was de hoofdgast wethouder Jocko Rensen.
Het ging vooral over drie onderwerpen, te weten de perspectiefnota 2016, de participatieverordening en de bestuurlijke samenwerkingsvormen.

Zijn gast was Dirk Everse, die  in het basisonderwijs de techniek promoot, door proefjes met kinderen te doen. Deze Proefjes met Boefjes, zijn scheikundig en natuurkundig en zien er soms spectaculair uit, maar natuurlijk wel veilig.

In de uitzending waren er twee voorbeelden te horen. Uiteraard leidde dit tot een discussie over de rol van techniek in onze samenleving en het belang om er jong mee te beginnen.

Dit was voorlopig de laatste uitzending van seizoen 2014-2015, we gaan verder op 2 september aanstaande, de eerste uitzending van seizoen 2015-2016.

Bron: Houten FM

Een feest om te leren!

Kinderen zitten vol met vragen en ideeën. Proefjes met Boefjes stelt vragen én beantwoordt die. Wij helpen kinderen kritisch te kijken en geven ruimte aan hun eigen ideeën.

Proefjes met Boefjes daagt kinderen uit om zelf na te denken over de wereld om hen heen. Door interessante, spannende en verrassende proefjes te doen leren zij hoe techniek werkt en wat er achter zit.

Met veel verschillende proefjes op het gebied van biologie, natuurkunde, scheikunde en ruimtevaart is er voor elk kind wel iets te ontdekken.

Kom spelen en leren: Proefjes met Boefjes!

Is het je wel eens opgevallen dat olie op water blijft drijven? Of dat afwasmiddel zinkt? In dit proefje maken we een toren  van vloeistoffen. Door ze één voor één op elkaar te schenken krijg je een mooi toren van laagjes

Nodig

• 1 maatcilinder van minimaal 200 ml
• 6 dezelfde glaasjes van minimaal 40 ml
• keukenweegschaal
• vloeibare honing
• schenkstroop
• afwasmiddel
• water
• plantaardige olie
• spiritus
• kleurstof

Stappen

Neem 6 glaasjes en zet ze naast elkaar. Weeg een glas en zet de weegschaal met glas op 0 gram. Zo weeg je straks alleen de vloeistof.

Schenk in elk glas evenveel vloeistof. Zet de glazen naast elkaar en kijk of ze een mooie kleur hebben. Je kunt wat rode kleurstof bij het water doen en wat extra blauwe kleurstof bij de spiritus. Let wel op met de olie, die kun je niet kleuren.

Weeg de glaasjes één voor één en schrijf van elk glas het gewicht op.

Schenk nu de honing in je maatcilinder. Probeer voorzichtig te schenken, zodat je de rand van de maatcilinder niet raakt. Schenk hierna steeds rustig de volgende vloeistoffen erbij:

• schenkstroop
• afwasmiddel
• water
• plantaardige olie
• spiritus

Wacht nu een minuutje af en kijk wat er gebeurt.

Vragen

1. Wat doen de verschillende vloeistoffen?
2. Waarom denk je dat de ene vloeistof zwaarder weegt dan de ander?
3. Wat denk je dat er gebeurt als je de volgorde aanpast?

Meer weten?

Dit proefje werkt met het principe van dichtheid. Hoe hoger de dichtheid van een vloeistof, hoe zwaarder hij weegt. Op de website van SchoolTV vind je een kort filmpje over dichtheid. Er zijn natuurlijk heel veel vloeistoffen, en die hebben allemaal een ander gewicht. Hier kun je nalezen hoeveel water weegt, maar ook benzine, zeewater en zelfs bier.

Een vulkaanuitbarsting ziet er spectaculair uit. Weet je dat je er zelf eentje kunt namaken in je eigen keuken? In dit proefje leer je thuis een vulkaan maken. Ook kijken we naar de volgorde waarin je een proefje doet. Zorg dus dat je voor deze proef genoeg spullen hebt, zodat je hem twee keer kunt doen.

Nodig

• erlenmeyer of een flesje van 500 ml
• maatbeker van minimaal 250 ml
• afwasmiddel
• kleurstof op waterbasis
• 200 ml azijn
• 100 ml water
• natriumbicarbonaat (zuiveringszout)
• een groot bord

Stappen

Neem de lege erlenmeyer en zet hem midden op het grote bord. Vul hem nu met 100 ml water.

Voeg een paar druppels afwasmiddel toe. Pas goed op dat je niet te veel erbij doet, een paar druppels is echt genoeg. Doe er daarna ook een eetlepel natriumbicarbonaat in.

Pak de erlenmeyer op en draai hem rustig rond zodat het water, afwasmiddel en natriumbicarbonaat mengen. Als het gaat schuimen, draai dan minder hard.

Zet de erlenmeyer weer midden op het bord.

Meng in de maatbeker de 200 ml azijn en een paar druppels van de kleurstof. Giet het mengsel in een vloeiende beweging in de erlenmeyer.

Vragen

1. Wat gebeurt er als je afwasmiddel in de erlenmeyer doet?
2. Wat gebeurt er als je natriumbicarbonaat in de erlenmeyer doet?
3. Wat gebeurt er als je de azijn aan het mengsel in de erlenmeyer toevoegt?
   Doe de proef nu nog eens en pas de volgorde aan:
4. Wat gebeurt er als je alles mengt zonder het natriumbicarbonaat?
5. Wat gebeurt er als je het natriumbicarbonaat als laatste toevoegt?
6. Waardoor denk je dat dit verschil komt?

Meer weten?

Als je meer wilt lezen over vulkanen, hoe ze ontstaan en waar je ze kunt vinden, lees dan dit stukje op Wikikids. Op YouTube staan ook twee mooie filmpjes. De eerste is van de grootste zelfgemaakte vulkaan ter wereld, de andere is van de mensen van National Geographic. Zij vlogen met een drone over een echte vulkaan en maakte een spectaculaire film.

Kun jij een kaars doven zonder te blazen of je handen te gebruiken? In dit proefje ontdek je hoe je dat doet!

Nodig

• 1 glas
• maatbeker van 250 ml
• waxinelichtje
• lucifers
• 1 eetlepel natriumbicarbonaat (zuiveringszout)
• 20 ml azijn

Stappen

Doe het waxinelichtje in het glas en steek hem voorzichtig aan.

Meet 20 ml azijn af in de maatbeker. Doe er 1 eetlepel natriumbicarbonaat bij. Wacht hierna ongeveer 1 minuut.

Schenk de maatbeker voorzichtig uit in het glas met het waxinelichtje. Zorg dat je alleen de lucht uitschenkt en niet het azijn of de natriumbicarbonaat.

Vragen

1. Wat gebeurt er als je het natriumbicarbonaat in de maatbeker doet?
2. Waarom denk je dat je daarna een minuut moet wachten?
3. Wat gebeurt er als je de lucht uit de maatbeker in het glas giet?
4. Hoe denk je dat dit gebeurt?

Meer weten?

Wat je hebt gemaakt, heet koolzuurgas. Koolzuurgas zit ook in frisdrank. Het zorgt voor de bubbeltjes die je kent uit bijvoorbeeld cola. Je kunt ook zelf frisdrank maken. Dan moet je natuurlijk geen azijn nemen, dat is helemaal niet lekker. Bij onze vrienden van hobbyprojecten.nl vind je uit  hoe je je eigen frisdrank maakt.